Với chủ đề “Tuổi nổi loạn”, tập 44 của Chị Em Gỡ Rối mở ra những lát cắt chân thật về mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái trong giai đoạn dậy thì. Mỗi chia sẻ là một lời cảnh tỉnh về việc thấu hiểu, lắng nghe và đồng hành để giữ gìn sợi dây kết nối gia đình.
MC Phương Uyên mở đầu chương trình bằng những tâm sự nghẹn ngào của một người mẹ gửi thư về chương trình, chị đang bất lực nhìn con trai tuổi 16 thay đổi từng ngày. Con trở nên nóng nảy, bướng bỉnh, luôn phản kháng mọi lời dạy dỗ và thậm chí có những hành động vượt ngoài tầm kiểm soát như hút thuốc, đi cả đêm không về. Chị thừa nhận mình thương con rất nhiều nhưng áp lực từ việc nuôi dạy con ở tuổi nhạy cảm khiến chị dễ nổi nóng, khiến khoảng cách giữa hai mẹ con ngày một xa hơn. Chị chỉ mong con quay về với hình ảnh đứa trẻ ngoan ngày, nhưng điều ấy dường như ngày càng trở nên mong manh.
Lắng nghe câu chuyện của khán giả, NSƯT Tuyết Thu bày tỏ sự đồng cảm sâu sắc khi cho biết bản thân cũng từng trải qua giai đoạn nuôi con ở tuổi dậy thì. Chị có hai người con, một trai một gái, nay đã bước sang tuổi 19 và 20. Theo chị, dù là nam hay nữ thì trong mỗi giai đoạn phát triển, các con đều có những thay đổi tâm sinh lý thất thường. Vì vậy, chị hiểu rất rõ nỗi lo lắng của người mẹ khi chứng kiến con trai ngày một xa cách, và việc đồng hành cùng con trong thời điểm nhạy cảm này luôn là thử thách không nhỏ đối với bất kỳ bậc phụ huynh nào.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A chia sẻ điều đáng quan tâm nhất trong câu chuyện không phải là đứa trẻ, mà chính là người mẹ. Bởi sự nổi loạn ở tuổi dậy thì là hoàn toàn bình thường và là một giai đoạn phát triển tâm sinh lý tự nhiên của mỗi đứa trẻ. Theo Tiến sĩ, vấn đề nằm ở chỗ người mẹ chưa giữ được trạng thái bình an và chưa thật sự đồng hành liên tục cùng con. Tuổi dậy thì là lúc trẻ có nhiều biến đổi về sinh lý, cảm xúc và nhận thức: quan tâm đến ngoại hình, dễ bốc đồng, ngủ nghỉ thất thường, chịu ảnh hưởng mạnh từ bạn bè, mạng xã hội và bắt đầu hình thành chính kiến riêng. Điều đó không phải bất thường, mà chính nỗi lo lắng thái quá và sự thiếu chuẩn bị tâm thế của phụ huynh mới khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng. Khi cha mẹ hiểu và sẵn sàng đồng hành, những “nổi loạn” ấy sẽ trở thành cột mốc đáng mừng trong hành trình con trưởng thành.
Tiếp lời, NSƯT Tuyết Thu chỉ ra thực tế nhiều bậc phụ huynh vì quá lo nên vô tình áp đặt lên con: từ việc học, chọn ngành đến mọi quyết định trong cuộc sống đều bắt con phải theo ý mình. Nhưng cha mẹ đôi khi quên rằng ở độ tuổi này, các con đã biết suy nghĩ, biết tổ chức việc riêng và cũng không hề muốn thua kém bạn bè. Nếu phụ huynh dành thời gian lắng nghe và đồng hành nhiều hơn thay vì chỉ kiểm soát, thì sẽ thấu hiểu con hơn và việc nuôi dạy con trong giai đoạn nổi loạn cũng sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn. Bên cạnh đó, NSƯT Tuyết Thu chia sẻ rằng trong nhiều trường hợp, cha mẹ có thể chọn một cách nhẹ nhàng hơn để kết nối với con – đó là nhắn tin. Theo chị, nếu khó nói chuyện trực tiếp hoặc sợ con căng thẳng, một tin nhắn đầy yêu thương, chia sẻ hay động viên cũng có thể giúp con bình tâm và suy nghĩ lại về hành động của mình
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A cho biết điều quan trọng đầu tiên là cha mẹ phải chấp nhận rằng con không thể sống theo ý mình hoàn toàn – cha mẹ có thể định hướng, nhưng sự lựa chọn cuối cùng vẫn thuộc về con. Thứ hai, cha mẹ cần nhìn lại xem bản thân và môi trường gia đình đã “ổn” hay chưa: có thời gian dùng bữa chung, có giao tiếp với nhau và có những nguyên tắc nề nếp được tôn trọng hay không. Thứ ba, sự đồng hành phải diễn ra liên tục, vì sự thay đổi của trẻ là tiến trình từ từ, giúp phụ huynh có thể kịp thời thích nghi và điều chỉnh cách giáo dục. Và cuối cùng, chị nhấn mạnh: “Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình” – điều trẻ bộc lộ nhiều khi chính là tấm gương phản chiếu những thiếu sót trong cách làm cha mẹ. Khi phụ huynh chịu thay đổi trước, họ mới có đủ sự thấu hiểu và sức thuyết phục để đồng hành cùng con.
Clip NSƯT Tuyết Thu chia sẻ bí quyết nếu con trai 16 tuổi hút thuốc, bỏ nhà đi:
Tiếp nối chương trình, vị khán giả thứ hai mang đến câu chuyện đầy trăn trở của một người mẹ đơn thân nuôi con gái tuổi mới lớn. Từ nhỏ con bé luôn ngoan ngoãn và khép kín, nhưng bước vào lớp 10 lại đòi nghỉ học và bàng hoàng thừa nhận mình đã có thai. Chị đau lòng vì sợ mình đã không kịp lắng nghe con, và chỉ mong tìm được cách thấu hiểu để cùng con vượt qua giai đoạn đầy biến động này.
Trước câu chuyện của vị khán giả thứ hai, NSƯT Tuyết Thu bộc bạch: “Khi con báo tin mang thai, phụ huynh nào cũng sẽ ngỡ ngàng. Nhưng quan trọng nhất là phải thật bình tĩnh và tế nhị để con không cảm thấy mọi chuyện quá khủng khiếp. Nếu bố mẹ bấn loạn, la mắng hay đổ lỗi, con sẽ dễ hoang mang và có những suy nghĩ tiêu cực. Điều đó chỉ khiến câu chuyện vượt khỏi tầm kiểm soát. Vì vậy, phụ huynh cần thật sự thấu hiểu tâm lý con để cùng con giải quyết vấn đề một cách đúng đắn và nhẹ nhàng nhất”.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A nhìn nhận, câu chuyện tưởng chừng tuyệt vọng nhưng vẫn còn một điều rất đáng mừng: cô bé chọn nói thật với mẹ. Bởi điều tệ hơn là trẻ giấu giếm, tự ý phá thai ở những nơi chui hoặc bỏ nhà ra đi, và khi đó tương lai chỉ toàn là những vũng lầy nguy hiểm chờ đón. Đây là lý do phụ huynh phải thật sự bình tĩnh, nương vào chính điều tích cực ấy để tìm hướng xử lý. Trong trường hợp này, cha mẹ cần sự hỗ trợ của luật sư để bảo vệ con và xác định rõ trách nhiệm của người cha, đặc biệt khi cô bé chưa đủ 16 tuổi.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A cho rằng việc cô bé muốn nghỉ học là phản ứng tự nhiên của một đứa trẻ đang chịu tổn thương và cảm thấy yếu thế. Trong hoàn cảnh này, mẹ và con cần bình tĩnh xác định rõ mục tiêu – tạm dừng một năm để ổn định tâm lý, sinh con, sau đó quay lại trường. Bởi theo Tiến sĩ, “cuộc đời của con không khép lại ở sai lầm này, chỉ là con phải đi chậm hơn bạn bè một năm”. Điều quan trọng là giúp con hiểu sai lầm của mình, nhưng cũng nhìn thấy cánh cửa tương lai vẫn còn mở rộng phía trước.
Về góc độ pháp lý, luật sư Dương Ánh Nga – Đoàn Luật sư TP.HCM nhấn mạnh: Trong trường hợp này, nếu người làm cô bé mang thai chưa đủ 16 tuổi, hành vi đó có thể bị xem là hiếp dâm người dưới 16 tuổi. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, người phạm tội từ đủ 14 tuổi trở lên đã có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội danh này. Do đó, người mẹ cần ngay lập tức làm đơn tố giác gửi cơ quan công an để được điều tra, xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.
Khép lại chương trình, NSƯT Tuyết Thu và Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A cùng gửi gắm một thông điệp sâu sắc: cha mẹ cần đồng hành cùng con trong mọi giai đoạn, đặc biệt là khi con bước vào tuổi dậy thì đầy biến động. Hãy gác lại định kiến, chấp nhận sự khác biệt và cùng con đi qua những “tuổi nổi loạn” bằng tình yêu, sự kiên nhẫn và đồng cảm.
Chị Em Gỡ Rối tập 45 sẽ tiếp tục phát sóng vào lúc 19h35 Chủ Nhật, ngày 9/11/2025 trên kênh VTV9. Chương trình do VTV9 phối hợp với Jet Studio thực hiện.
