Môi trường làm việc số và cường độ tương tác liên tục với màn hình điện tử đang đặt ra những thách thức lớn đối với sức khỏe thể chất của lực lượng lao động hiện đại. Trong hai tập phát sóng 47 và 48 của chương trình Lời Cảnh Báo, các chuyên gia y học thực hành đã mổ xẻ cơ chế sinh lý của hội chứng hạ huyết áp tư thế và giải pháp phòng ngừa suy thoái tĩnh mạch chi dưới.
Cơ chế sinh lý bệnh của hội chứng hạ huyết áp tư thế ở người ngồi lâu
Dưới góc nhìn y học lao động, hiện tượng say sẩm và mất thăng bằng khi chuyển đổi từ tư thế ngồi sang đứng xuất phát từ sự chậm trễ trong đáp ứng co mạch của hệ tuần hoàn. ThS. BS. Nguyễn Trương Minh Thế giải thích rằng khi cơ thể đứng dậy đột ngột, khoảng 500 đến 1000ml máu có thể bị dồn xuống khoang bụng và hai chi dưới, gây suy giảm cung lượng tim và thiếu máu cục bộ thoáng qua tại vỏ não.
Đối với những người thường xuyên làm việc trong điều kiện thiếu ngủ, dinh dưỡng mất cân đối hoặc mất nước mạn tính, hệ thần kinh giao cảm không kịp thời điều chỉnh trương lực mạch máu, dẫn đến tụt huyết áp tư thế đứng (Orthostatic Hypotension). Đáng chú ý, các triệu chứng này cần được chẩn đoán phân biệt với rối loạn tiền đình ngoại biên hoặc cơn thiếu máu nội sọ cục bộ thoáng qua (TIA). Các chuyên gia trong phóng sự khuyến nghị người làm việc văn phòng cần thiết lập quy trình thay đổi tư thế có bước đệm và bổ sung nước đều đặn.
Ứng dụng công thái học trong phòng ngừa biến chứng suy giãn tĩnh mạch
Một vấn đề sức khỏe nghề nghiệp phổ biến khác được phân tích là suy giảm chức năng van tĩnh mạch chi dưới. Khi áp lực thủy tĩnh tăng cao liên tục do thời gian ngồi hoặc đứng bất động kéo dài, các van một chiều trong tĩnh mạch nông và sâu dần bị thoái hóa, cản trở tuần hoàn hồi lưu về tim.
BSCKII Nguyễn Thị Thanh Thảo (Bệnh viện Y học Cổ truyền TP.HCM) chỉ rõ các biểu hiện căng tức, nặng chân, phù mu bàn chân vào cuối ngày là những chỉ báo quan trọng của suy tĩnh mạch mạn tính (CVI). Để hạn chế tiến triển bệnh lý, bên cạnh phác đồ can thiệp y tế, việc áp dụng các nguyên lý công thái học (Ergonomics) tại nơi làm việc – bao gồm việc sử dụng bàn làm việc đứng điều chỉnh linh hoạt (Sit-Stand Desk), gác chân trợ lực và duy trì các bài tập vận động cổ chân tại chỗ – đóng vai trò then chốt trong việc kích hoạt bơm cơ bắp chân.
Nội dung chi tiết được phân tích chuyên sâu trong chuyên đề của chương trình. Lời Cảnh Báo được phát sóng vào lúc 19h50 Thứ Hai và Thứ Tư hàng tuần trên kênh THVL1.
