Trong tập 14 chương trình Đời Rất Đẹp, MC Ngọc Lan sẽ đưa khán giả gặp gỡ nghệ nhân, kỷ lục gia Trương Đình Chiếu – người đã dành cả cuộc đời để chế tác, biểu diễn và bảo tồn “linh hồn” của đá, góp phần giữ gìn những giá trị văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam.
Mối nhân duyên với “đá kêu” từ năm 7 tuổi
Mở đầu chương trình, nghệ nhân Trương Đình Chiếu chia sẻ về “miền ký ức” đầu tiên gắn liền với bộ đàn đá – loại nhạc cụ cổ sơ nhưng đầy sức hút. Ông cho biết niềm đam mê âm nhạc dân tộc vốn dĩ đã nằm trong máu thịt, được truyền cảm hứng từ người cha và cũng là người thầy lớn trong đời ông – Giáo sư Tiến sĩ Trần Văn Khê.
Kỷ niệm khó quên nhất khiến ông quyết tâm gắn bó với đàn đá là lần đi tham quan Buôn Đôn (Đắk Lắk) năm 7 tuổi. Hình ảnh đồng bào Ê Đê biểu diễn đàn đá giữa đại ngàn đã thấm sâu vào tâm hồn ông ngay từ giây phút đó. Kể từ ấy, ông luôn nung nấu ý chí phải bảo tồn bằng được loại nhạc cụ vốn đã bị mai một nhiều năm qua.
Hành trình 10 năm tìm đá và bộ đàn kỷ lục 20 tấn
Để làm nên một bộ đàn đá chuẩn âm, nghệ nhân Trương Đình Chiếu đã mất hơn 10 năm rong ruổi khắp mọi miền đất nước để tìm những loại đá có thể phát ra âm thanh. Ông chia sẻ, không phải loại đá nào cũng có thể làm đàn, và quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn cùng khả năng thẩm âm tuyệt vời.
Một cột mốc đáng nhớ trong sự nghiệp của ông là việc chế tác bộ đàn đá nặng hơn 20 tấn tại huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước. Bộ đàn này không chỉ là điểm nhấn du lịch mà còn xác lập kỷ lục thế giới. Ông bồi hồi nhớ lại việc phải chạy liên tục trên quãng đường dài 12m để gõ những nốt nhạc xa nhau trên bộ đàn khổng lồ này, tạo nên bản hùng ca “Tiếng chày trên Sóc Bom Bo” vang vọng giữa núi rừng.
Clip Bộ đàn đá Kỷ lục “20 tấn” của nghệ nhân Kỷ lục gia Trương Đình Chiếu:
Đàn đá và sứ mệnh khẳng định chủ quyền lãnh thổ
Không chỉ dừng lại ở việc biểu diễn nghệ thuật, nghệ nhân Trương Đình Chiếu còn mang trong mình một lý tưởng lớn lao: dùng âm thanh đàn đá để khẳng định biên cương Tổ quốc. Ông quan niệm rằng: “Âm thanh từ những viên đá này vang lên là chứng tỏ đó là lãnh thổ của Việt Nam”.
Hiện tại, ông đang thực hiện các công trình đưa đàn đá ra những vùng biển đảo và núi cao biên giới như Phú Quốc và Cột cờ Lũng Cú (Hà Giang). Những bộ đàn đá lớn đặt tại đây không chỉ để biểu diễn văn hóa mà còn mang ý nghĩa “trấn thủ đất nước”, minh chứng cho sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam qua hàng ngàn năm.
Kỷ lục gia thế giới với hơn 1.000 bộ đàn đá tặng cho cộng đồng
Năm 2022, Tổ chức Kỷ lục Thế giới đã chính thức công nhận nghệ nhân Trương Đình Chiếu là người chế tác nhiều đàn đá nhất và tặng nhiều đàn đá nhất cho các trường học, khu bảo tồn và các đoàn nghệ thuật. Đến nay, số lượng bộ đàn ông chế tác đã vượt qua con số 1.000 bộ.
Tại Trà Vinh, ông còn mở xưởng sản xuất và dạy đàn đá miễn phí cho thế hệ trẻ, với hy vọng lưu giữ “cái hồn” dân tộc cho mai sau. Ông cũng gây kinh ngạc khi chia sẻ khả năng chơi được hàng trăm loại nhạc cụ khác nhau, thậm chí chế tác nhạc cụ từ vật liệu phế thải như chén bể, chai lọ, ống nước bỏ đi… minh chứng cho sự sáng tạo vô biên của một tâm hồn nghệ sĩ.
Thông điệp bảo tồn hồn cốt dân tộc
Kết thúc chương trình, nghệ nhân Trương Đình Chiếu khẳng định đàn đá không chỉ là nhạc cụ, mà là hồn của một dân tộc. Ông hứa sẽ tiếp tục mang đàn đá đi giao lưu tại nhiều quốc gia trên thế giới để giới thiệu văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế.
Tập 14 Đời Rất Đẹp khép lại đầy xúc động khi MC Ngọc Lan trao tặng nghệ nhân Trương Đình Chiếu bó hoa tươi thắm, tri ân người con ưu tú đã miệt mài gõ nhịp thời gian trên đá, giữ vững nhịp đập trái tim của văn hóa Việt Nam.
Chương trình được phát sóng lúc 19:15, Thứ Bảy ngày 4/4/2026 trên VTV9. Chương trình do VTV9 phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.
