Sự hình thành của ngành công nghiệp quảng cáo trên báo in Nam Kỳ cuối thế kỷ 19 không chỉ là bước tiến kỹ thuật thuần túy mà còn phản ánh sâu sắc quá trình tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam. Trong tập 155 chương trình Kính Đa Chiều trên VTV9, nhà nghiên cứu – ThS Nguyễn Hoàng Bảo Trâm đã phân tích toàn diện các khía cạnh công nghệ in ấn, phương thức tiếp thị và bản chất kinh tế học của hoạt động truyền thông thương nghiệp thời kỳ thuộc địa.
Dưới góc nhìn kinh tế học thể chế, sự ra đời của quảng cáo báo chí đánh dấu bước chuyển mình quyết định từ mô hình kinh tế nông nghiệp tự cung tự cấp sang nền kinh tế thị trường tư bản thuộc địa. Với vị thế đầu mối giao thương quốc tế của cảng Sài Gòn, các ngành dịch vụ cao cấp như lưu trú khách sạn, nha khoa thẩm mỹ, tài chính ngân hàng và vận tải hàng hải nhanh chóng chiếm lĩnh dung lượng trang quảng cáo trên báo chí. Để vượt qua định kiến xã hội cũ và thiết lập vị thế cạnh tranh trước các thương gia Pháp và Hoa kiều, các doanh nhân dân tộc tiên phong như Bạch Thái Bưởi, Trương Văn Bền đã sớm làm chủ kỹ thuật tiếp thị thông tin đại chúng để bảo vệ thị phần nội địa.
Về mặt công nghệ truyền thông, ngành quảng cáo thời kỳ này chịu sự chi phối chặt chẽ từ giới hạn kỹ thuật in ấn typography. Do chi phí chế bản và in khắc kẽm hình ảnh (cliché) thời bấy giờ vô cùng đắt đỏ, đại đa số mẫu quảng cáo đều tận dụng tối đa nghệ thuật sắp chữ (typography) và văn bản thuần túy để truyền tải thông điệp. Ngôn ngữ quảng cáo hình thành cấu trúc lai ghép đặc thù giữa thuật ngữ kỹ thuật tiếng Pháp và phương ngữ tiếng Việt, tạo nên một trường từ vựng thương mại hoàn toàn mới. Đáng chú ý, các chiến dịch như kem dưỡng da Tokalon cho thấy tư duy tiếp thị hiện đại: không dừng lại ở việc bán tính năng sản phẩm mà trực tiếp kiến tạo thị hiếu tiêu dùng và định chuẩn phong cách thẩm mỹ mới cho tầng lớp thị dân.
Chương trình Kính Đa Chiều tập 155 do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV9) phối hợp cùng Jet Studio sản xuất, chính thức phát sóng vào lúc 18h50 Thứ Tư ngày 30/09/2026 trên kênh VTV9. Người xem quan tâm có thể theo dõi video trailer cùng clip trích đoạn trên các nền tảng số.
